KE zatwierdza polski plan w ramach programu SAFE
Polska otrzymała zielone światło z Brukseli. Komisja Europejska zaakceptowała narodowy plan wydatkowania środków w ramach programu SAFE. Wniosek obejmuje 139 projektów o łącznej wartości 43,7 mld EUR. To najwyższa kwota spośród wszystkich państw uczestniczących w pierwszej turze programu.
– Świetna informacja z Brukseli. Polska będzie największym beneficjentem programu SAFE. Nasz plan inwestycyjny to prawie 150 projektów. Cieszę się, że Komisja Europejska dobrze oceniła nasz projekt – przekazała PAP pełnomocniczka rządu ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka.
KE zatwierdziła także plany Estonii, Grecji, Włoch, Łotwy, Litwy, Słowacji i Finlandii. To pierwsza grupa ośmiu państw, których dokumenty oceniono pozytywnie. Do programu zgłosiło się łącznie 19 krajów UE. Na decyzję nadal czekają m.in. Francja, Czechy i Węgry.
SAFE: 150 mld EUR na europejską obronność
Program SAFE przewiduje łącznie do 150 mld EUR wsparcia w formie nisko oprocentowanych pożyczek na zakupy sprzętu wojskowego. Warunek? Co najmniej 65% wartości komponentów musi pochodzić z państw uczestniczących w programie. Celem jest wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego i ograniczenie zależności od dostaw spoza UE, w szczególności z USA.
Komisarz ds. obrony Andrius Kubilius podkreślił, że Europa przechodzi od strategii do realnych działań. – Budujemy rzeczywistość opartą na twardej sile – zaznaczył.
Po zatwierdzeniu planów przez Komisję Europejską dokumenty trafią do Rady UE. Państwa członkowskie mają cztery tygodnie na podjęcie ostatecznej decyzji wykonawczej.
Decyzję KE skomentował wicepremier i szef Ministerstwa Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. – Mamy to! Komisja Europejska poinformowała, że 43,7 miliarda euro z programu SAFE trafi do Polski! Wnioski do KE złożyło 19 państw członkowskich na łączną kwotę 150 mld euro. Ta decyzja to wielki sukces Polski i gwarancja dalszych inwestycji w bezpieczeństwo i rozwój naszego przemysłu zbrojeniowego. Chcemy, by pieniądze z tego funduszu wzmocniły kluczowe zdolności Wojska Polskiego, obronę powietrzną i przeciwrakietową, systemy artyleryjskie, zakupy amunicji, dronów i systemów antydronowych. To będzie także wsparcie zdolności strategicznych, ochrona infrastruktury krytycznej, mobilności wojsk oraz cyberprzestrzeni – powiedział.
Zaznaczył, że kolejnym krokiem do pozyskania pieniędzy jest decyzja wykonawcza Rady UE i podpisanie umów pożyczkowych. Zgodnie z przygotowywanym obecnie przez rząd projektem ustawy środki trafią do specjalnego funduszu w Banku Gospodarstwa Krajowego. Dysponentami będą szefowie resortów realizujących projekty pozytywnie ocenione przez KE.
89% środków dla krajowego przemysłu
Polski rząd deklaruje, że 89% środków z funduszy unijnych trafi do krajowego przemysłu zbrojeniowego. SAFE ma dać firmom impuls do rozbudowy mocy produkcyjnych, tworzenia nowych linii technologicznych i realizacji projektów innowacyjnych. Do 2030 roku, czyli do końca funkcjonowania mechanizmu, pozycja polskich producentów w Europie ma się wyraźnie wzmocnić.
Wśród projektów stricte obronnych uwzględnionych w programie SAFE wymieniane są m.in. działania na rzecz bezpieczeństwa Bałtyku, rozwój sztucznej inteligencji, kryptologii i cyberprzestrzeni, ochrona infrastruktury krytycznej oraz inwestycje w zdolności tankowania samolotów wojskowych w powietrzu. W tym kontekście pojawia się zakup europejskich tankowców A330 MRTT.
Znaczące środki – nawet kilkanaście miliardów złotych – mają zostać przeznaczone na budowę systemu obrony antydronowej. Nad kontraktami pracuje Agencja Uzbrojenia. Około 20 zadań Polska planuje zrealizować wspólnie z innymi państwami.
Wspólne projekty i Ukraina
Jednym z podstawowych założeń programu SAFE są wspólne zamówienia z udziałem co najmniej jednego państwa UE. Przewidziano jednak roczny okres przejściowy, który umożliwia finansowanie także projektów krajowych już realizowanych. Ma to przyspieszyć dostawy kluczowego sprzętu.
Program dopuszcza udział Ukrainy, Norwegii i Szwajcarii, a także państw partnerskich, takich jak Wielka Brytania czy Kanada. Polska planuje realizować część projektów zbrojeniowych wspólnie z Ukrainą.
SAFE powstał w odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze strony Rosji i niepewność wokół długoterminowego zaangażowania USA w Europie.
Zapraszamy na TEK.day Wrocław, 19 marca 2026. Zapisz się tutaj!
