Trzy projekty, trzy kierunki przyszłości. WAT rozwija kluczowe technologie obronne UE
Wojskowa Akademia Techniczna bierze udział w trzech projektach finansowanych z Europejskiego Funduszu Obronnego (EDF): MIDAS, R3DSurfin oraz SWORD. Inicjatywy te koncentrują się na kluczowych obszarach rozwoju technologii wojskowych – od sztucznej inteligencji, przez produkcję addytywną, po systemy walki na morzu.
Komisja Europejska zatwierdziła najnowsze projekty do finansowania ze środków EDF. To główny instrument Unii Europejskiej wspierający współpracę badawczo-rozwojową w sektorze obronnym. Do końca roku podpisane zostaną umowy z 57 wybranymi konsorcjami. Projekty podzielono na 17 obszarów tematycznych, wśród których kluczowe znaczenie mają m.in. obrona przed dronami, bezpieczeństwo wschodniej flanki, obrona przeciwlotnicza oraz domena kosmiczna.
Polskie podmioty uczestniczą w 27 projektach o łącznej wartości około 571 mln EUR. WAT jest zaangażowana w trzy z nich. Koncentrują się one na różnych, ale komplementarnych obszarach technologicznych.
MIDAS: sztuczna inteligencja dla celów obronnych
Projekt MIDAS (Middleware for Intelligent Defense AI Dialogue Systems) dotyczy integracji sztucznej inteligencji z operacjami obronnymi. Celem jest stworzenie platformy umożliwiającej wykorzystanie dużych modeli językowych (LLM) w systemach wspomagania decyzji.
– Integrujemy duże modele językowe z operacjami obronnymi, tak aby stały się przejrzystym i niezawodnym elementem procesów decyzyjnych – wyjaśnia dr hab. inż. Marcin Kowalski z Instytutu Optoelektroniki WAT. – Operatorzy będą mogli komunikować się z systemem w sposób bezpieczny, zgodny z przypisanymi rolami, a jego architektura umożliwi stopniowe wdrażanie AI w środowiskach operacyjnych.
Budżet projektu wynosi 5 mln EUR. Koordynatorem jest podmiot z Grecji, a po stronie polskiej, obok WAT, w przedsięwzięciu uczestniczy Polska Platforma Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
SWORD: system zwalczania okrętów podwodnych
Projekt SWORD (Stand-off Anti-Submarine Warfare Operations by Remote Deployment) koncentruje się na opracowaniu systemu do zwalczania okrętów podwodnych, który działa w trybie ciągłym i w każdych warunkach pogodowych. Ma on charakteryzować się kompaktową konstrukcją i możliwością integracji z różnymi platformami bojowymi. Będzie zdolny do wykrywania, śledzenia, klasyfikacji i neutralizacji celów z odległości co najmniej 40 mil morskich.
WAT odpowiada m.in. za analizę systemów dostarczania bezzałogowych statków powietrznych do rozmieszczania czujników, symulacje wydajności oraz identyfikację luk technologicznych.
Budżet projektu wynosi 20 mln EUR, a jego koordynatorem jest podmiot z Niemiec.
– Od sensora do strzelca – w takim łańcuchu podwodne cele będą wykrywane, śledzone, klasyfikowane i zwalczane z bezpiecznej odległości minimum 40 mil morskich. W projekcie SWORD innowacją będzie zastosowanie pocisku VLWT, kompaktowej, naddźwiękowej rakiety przeciwskrętowej ASROC, a także opracowanie kompleksowego systemu z niskim wskaźnikiem fałszywych alarmów i wysoką dokładnością lokalizacji – mówi dr inż. Kamil Sybilski z Instytutu Mechaniki i Inżynierii Obliczeniowej WIM. – WAT odpowiada w tym projekcie za analizę aktualnych systemów dostarczania bezzałogowych statków powietrznych (UAV) do rozmieszczania czujników, prowadzenie symulacji wydajności platform dla różnych scenariuszy i warunków oraz identyfikowanie potencjalnych luk technologicznych.
R3DSurfin: druk 3D dla zastosowań wojskowych
Trzeci projekt, R3DSurfin (Towards Robust 3D printed metallic components production for military applications by the development of innovative SURface FINishing and design protocols), skupia się na wykorzystaniu technologii druku 3D z metalu do produkcji komponentów dla wojska. Chodzi m.in. o części zamienne i elementy wyposażenia technicznego, które mogą być wytwarzane lokalnie i na żądanie.
Projekt zakłada rozwój nowych metod wykańczania powierzchni oraz analizę wpływu zaawansowanych technik postprocessingu, takich jak polerowanie elektrochemiczne i magnetoreologiczne, na trwałość elementów.
– Opracujemy komplementarny proces wytwarzania elementów m.in. uzbrojenia i sprzętu wojskowego z zastosowaniem technologii przyrostowych, czyli druku 3D z metali, takich jak stal, aluminium i stopy tytanu, stosowane w obronności. W projekcie powstanie nowy sprzęt i oprogramowanie. Opracujemy również wytyczne projektowania i wykańczania powierzchni, a także metody obróbki końcowej, która uwzględni warunki wytwarzania techniką druku 3D z metalu oraz kształt części. WAT zbada, jak innowacyjne techniki obróbki postprocesowej tj. Electrochemical Polishing (EP) i Magnetorheological Polishing Fluid (MPF) wpływają na trwałość zmęczeniową drukowanych części – tłumaczy dr inż. Krzysztof Grzelak z Instytutu Robotów i Konstrukcji Maszyn WIM.
Budżet projektu wynosi 3,7 mln EUR, a jego koordynatorem jest podmiot z Hiszpanii.
Kompetencje obronne przyszłości
Udział WAT w projektach EDF pokazuje rosnącą rolę polskich instytucji naukowych w budowie europejskich zdolności obronnych. Projekty obejmują zarówno technologie cyfrowe, jak i rozwiązania sprzętowe oraz produkcyjne.
To także przykład coraz silniejszej integracji nauki, przemysłu i sektora obronnego w Europie. Technologie rozwijane w ramach EDF mają nie tylko charakter badawczy, ale są projektowane z myślą o realnym wdrożeniu w systemach wojskowych.
W przypadku WAT oznacza to dalsze wzmacnianie kompetencji w obszarach kluczowych dla bezpieczeństwa – od sztucznej inteligencji, przez systemy walki, po nowoczesne metody produkcji.
Zapraszamy na nasze nowe wydarzenie, Hardware Forum 2026, 14-15 maja 2026. Zapisz się już dziś i skorzystaj z oferty early bird:
