Creotech Instruments zdobywa kontrakt ESA o wartości 13,9 mln EUR
Creotech Instruments podpisał z Europejską Agencją Kosmiczną kontrakt o wartości 13,9 mln EUR. Polska spółka zbuduje satelitę SAWA do monitorowania pogody kosmicznej i po raz pierwszy samodzielnie pokieruje całą misją w modelu „mission-as-a-service”.
Creotech Instruments będzie głównym wykonawcą misji SAWA – 2nd Space Weather Nanosat, realizowanej na zlecenie Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Polska spółka zbuduje satelitę, zintegruje jego systemy oraz odpowie za przygotowanie i przebieg całego przedsięwzięcia. Urządzenie ma trafić na orbitę na początku 2029 roku.
Wartość podpisanej umowy wynosi 13,9 mln EUR. Kontrakt przewiduje również możliwość przedłużenia usługi transmisji danych dla ESA o kolejne dwa lata. Wartość tej opcji to około 1,9 mln EUR.
Projekt stanowi kontynuację prac rozpoczętych w 2025 roku, kiedy Creotech Instruments przeprowadził studium wykonalności obejmujące fazy 0/A. Nowa umowa dotyczy faz B, C, D i E, czyli szczegółowego projektowania, budowy, testów oraz eksploatacji satelity.
Pierwsza polska misja dla ESA w modelu „mission-as-a-service”
SAWA będzie pierwszą misją satelitarną realizowaną dla ESA w formule „mission-as-a-service”, w której polski podmiot odpowiada za całość przedsięwzięcia.
W tym modelu wykonawca nie ogranicza się do dostarczenia satelity lub wybranych podsystemów. Zapewnia również integrację, przygotowanie operacji orbitalnych oraz realizację usług wymaganych przez zamawiającego.
Dla Creotech Instruments oznacza to rozszerzenie dotychczasowej działalności o kompleksową obsługę misji kosmicznych.
– Po raz pierwszy w historii polski podmiot będzie odpowiedzialny za kompleksowe dostarczenie Europejskiej Agencji Kosmicznej misji satelitarnej w formule „mission-as-a-service”. To przełom zarówno dla Creotech Instruments, jak i całego krajowego sektora kosmicznego – podkreśla dr hab. Grzegorz Brona, prezes Creotech Instruments.
Podstawą konstrukcji będzie opracowana przez spółkę platforma HyperSat, przeznaczona do realizacji misji obserwacyjnych, naukowych i związanych z bezpieczeństwem.
Creotech Instruments pokieruje pracami konsorcjum oraz dostarczy platformę satelitarną. Za instrumenty naukowe odpowiadają Centrum Badań Kosmicznych PAN i Politechnika Wrocławska. Firma N7 Space przygotuje oprogramowanie.
Satelita SAWA pomoże przewidywać zagrożenia dla infrastruktury
Zadaniem satelity będzie badanie górnych warstw ziemskiej atmosfery oraz monitorowanie warunków panujących na niskiej orbicie okołoziemskiej.
SAWA dostarczy danych dotyczących pogody kosmicznej, czyli zjawisk związanych z aktywnością Słońca. Należą do nich m.in. burze geomagnetyczne oraz strumienie wysokoenergetycznych cząstek.
Zjawiska te mogą zakłócać działanie satelitów, systemów nawigacyjnych, łączności radiowej, a w skrajnych przypadkach również naziemnych sieci energetycznych. Rosnąca liczba urządzeń pracujących na orbicie zwiększa znaczenie ich monitorowania i prognozowania.
Satelita SAWA ma prowadzić obserwacje przez okres do trzech lat. Zebrane dane będą wspierać europejski system wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami związanymi z pogodą kosmiczną.
Urządzenie stanie się częścią rozwijanego przez ESA systemu Distributed Space Weather Sensor System (D3S). Projekt jest realizowany w ramach programu Space Safety, a jego finansowanie pochodzi z polskiej składki do programów Space Weather i Space Safety.
HyperSat podstawą kolejnych polskich misji kosmicznych
SAWA to kolejny projekt wykorzystujący platformę HyperSat, którą Creotech Instruments rozwija jako podstawę satelitów przeznaczonych do różnych zastosowań.
Spółka wykorzystuje tę technologię m.in. w projektach PIAST, MikroGlob i CAMILA. Na platformie HyperSat bazuje również satelita testowy EagleEye.
Według zapowiedzi Creotech Instruments SAWA będzie trzynastym satelitą opartym na tej platformie, przewidzianym do umieszczenia na orbicie.
Nowy kontrakt wpisuje się w strategię spółki na lata 2026–2029. Zakłada ona rozszerzanie zastosowań HyperSat oraz rozwój kompetencji w kompleksowej realizacji misji kosmicznych.
Dla polskiego sektora kosmicznego istotna jest przede wszystkim rola, jaką Creotech Instruments obejmuje w projekcie. Firma nie występuje jedynie jako dostawca technologii, lecz odpowiada za realizację całej misji na rzecz ESA.
SAWA otwiera tym samym przed polską spółką kolejny segment rynku kosmicznego – systemy monitorowania zagrożeń, od których zależy bezpieczeństwo infrastruktury satelitarnej i naziemnej.