Czy w budżecie państwa znajdzie się 5 mld PLN rocznie na technologie przełomowe?

Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski nie pozostawił wątpliwości: – Nie mogę pozytywnie zaopiniować projektu, który nie wskazuje realnych źródeł finansowania – stwierdził. Dodał, że w obecnym kształcie poparcie ustawy mogłoby oznaczać naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Projekt ustawy przewiduje utworzenie Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych, którego dysponentem byłby minister cyfryzacji. Środki miałyby zostać podzielone na pięć subfunduszy:

• naukowo-badawczy,
• wsparcia innowacyjnej gospodarki,
• nowoczesnej administracji,
• bezpieczeństwa cyberprzestrzeni,
• edukacyjno-popularyzatorski.

Finansowanie obejmowałoby badania i wdrożenia technologii przełomowych, cyfryzację administracji, ekspansję zagraniczną firm technologicznych, cyberbezpieczeństwo oraz edukację technologiczną.

Wśród priorytetów znalazły się m.in. AI i robotyka, technologie kwantowe i kryptografia, biotechnologia, interfejsy człowiek–maszyna czy technologie immersyjne.

Projekt zakłada, że w 2026 roku na Fundusz Rozwoju Technologii Przełomowych z budżetów państwa trafi 2,5 mld PLN, a w kolejnych lat – 5 mld PLN rocznie.

„Nie można popierać ustaw bez finansowania”

Kluczowy zarzut Ministerstwa Cyfryzacji dotyczy braku wskazania konkretnych źródeł finansowania. W projekcie zapisano jedynie, że pieniądze mają pochodzić z budżetu państwa. Nie określono jednak, z jakiej części budżetu ani kosztem których pozycji.

– Nie mogę pozytywnie zaopiniować tego projektu ustawy tak długo, jak nie zostanie uzupełniony na tym etapie, ponieważ gdybym teraz pozytywnie go zaopiniował, to musiałbym zeznawać w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Nie można popierać żadnych projektów ustaw, które nie mają finansowania – zaznaczył wiceminister cyfryzacji.

Standerski zaznaczył, że część projektów i programów wymienionych w projekcie ustawy już dziś otrzymuje finansowanie z funduszy unijnych oraz Krajowego Planu Odbudowy, w których mechanizmy alokacji środków są jasno zdefiniowane.

— Mając na względzie to, że wiele obszarów, które są wskazane w tym projekcie ustawy, dzisiaj jest finansowanych z funduszy unijnych i mamy wtedy jasne źródła finansowania, to bez tego — w tym zakresie — trudno o jakąkolwiek dalszą pracę nad przedłożonym projektem — dodał.

Wiceminister zwrócił również uwagę, że resort – choć ma być dysponentem Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych – nie brał udziału w pracach nad projektem.

Stanowisko Kancelarii Prezydenta zaprezentował Adam Andruszkiewicz. Powiedział, że projekt ustawy stanowi realizację zapowiedzi wyborczych głowy państwa. Argumentował, że Polska – mimo pozycji 20. gospodarki świata – wciąż pozostaje w tyle pod względem innowacyjności. Wskazał na niski poziom nakładów na B+R oraz rozproszone instrumenty wsparcia. Według niego 5 mld PLN rocznie to poziom dotąd niespotykany w polityce cyfrowej. Apelował do większości sejmowej o poparcie projektu i „lobbing” na jego rzecz.

Rada Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych

Projekt ustawy przewiduje powołanie 16-osobowej Rady Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych. W jej skład mieliby wejść przedstawiciele prezydenta, rządu, środowisk naukowych i organizacji zrzeszających przedsiębiorców. Opiniowałaby ona kluczowe decyzje i rekomendowała kierunki wydatkowania środków.

Projekty finansowane z Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych miałyby być wybierane w otwartych konkursach. Dopuszczono jednak tryb pozakonkursowy dla inicjatyw strategicznych realizowanych przez podmioty publiczne o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa. 

W tle toczy się inny proces legislacyjny. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Przewiduje on m.in. piaskownice regulacyjne i instrumenty wsparcia dla firm wdrażających AI.

Resort cyfryzacji sygnalizuje więc, że mechanizmy wspierające technologie przełomowe już powstają – i mają zabezpieczone finansowanie.

Branża: potrzebne środki, ale z jasną architekturą

Posiedzenie komisji przyniosło merytoryczną, ale momentami ostrą debatę. Uczestnicy zgodnie wskazywali na potrzebę większych nakładów na technologie przełomowe, jednocześnie akcentując problem strukturalnego niedofinansowania nauki.

Zapraszamy na TEK.day Wrocław, 19 marca 2026. Zapisz się tutaj!